Đây đều là những món ăn mà người Việt ưa thích nhưng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm ký sinh trùng và lây truyền cho người ăn.
Dù là những món ăn khoái khẩu quen thuộc trên bàn ăn của nhiều gia đình Việt, hàng loạt thực phẩm phổ biến lại chứa đựng nguy cơ tiềm ẩn gây nhiễm ký sinh trùng và lây truyền các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người sử dụng nếu không được chế biến chín kỹ hoặc sơ chế đúng cách.
1. Thịt bò tái
Nhiều người tiêu dùng có thói quen chọn chế biến thịt bò ở dạng tái nhằm giữ trọn độ mềm, ngọt và tránh cho thịt bị dai cứng như khi nấu chín. Tuy nhiên, theo cảnh báo từ các chuyên gia y tế, việc tiêu thụ thịt bò chưa chín là con đường ngắn nhất đưa các loại ký sinh trùng xâm nhập vào cơ thể, gây ra những tổn thương nghiêm trọng cho sức khỏe.
Trong thịt bò tái thường tiềm ẩn sán dây — loại ký sinh trùng có màu trắng đục, thân dẹt phẳng, phân thành nhiều đốt và có thể đạt chiều dài từ 4 đến 8 mét khi phát triển trong cơ thể người. Để bảo vệ sức khỏe và phòng tránh tối đa nguy cơ nhiễm bệnh, các chuyên gia khuyến cáo người dân tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc ăn chín, uống sôi đối với các sản phẩm thịt bò.
2. Gỏi cá và hải sản tươi sống
Việc thưởng thức gỏi cá cùng các loại hải sản tươi sống trực tiếp đối mặt với nguy cơ nhiễm giun Anisakis (giun cá trích) — loài ký sinh trùng có khả năng ký sinh và bám chặt vào thành ống tiêu hóa, dạ dày cùng ruột. Bên cạnh đó, người ăn còn chịu rủi ro cao nhiễm sán lá gan và sán dây. Đặc biệt, nếu nuốt phải trứng sán dây, chúng có thể di chuyển ra khỏi đường ruột, xâm nhập vào các mô và cơ quan để hình thành nên các nang ấu trùng nguy hiểm.
Không dừng lại ở ký sinh trùng, hải sản sống còn là nguồn lây nhiễm nhiều loại vi khuẩn đường ruột độc hại như Salmonella, Listeria và Vibrio vulnificus (thường xuất hiện trong hàu sống). Trong đó, vi khuẩn Vibrio vulnificus có thể dẫn đến tình trạng nhiễm trùng huyết cấp tính, trực tiếp đe dọa đến tính mạng bệnh nhân.
3. Các loại rau sống
Rau sống và nước ép rau củ tươi là nguồn thực phẩm giải nhiệt, thanh lọc cơ thể được ưa chuộng nhờ cung cấp hàm lượng dồi dào chất chống oxy hóa, vi chất cùng các vitamin A, C, E ít bị hao hụt so với khi qua xử lý nhiệt. Việc tiêu thụ rau củ tươi đúng cách mang lại nhiều lợi ích cho hệ tim mạch và đường tiêu hóa.
Dù vậy, do không qua chế biến nhiệt, rau sống tồn tại nguy cơ cao mang theo các loại ký sinh trùng, đặc biệt là những loại rau được canh tác tại các vùng đất, nguồn nước bị ô nhiễm hoặc không được sơ chế sạch sẽ. Nhiều nghiên cứu cho thấy rau củ tươi tại Việt Nam có thể chứa giun kim, giun tóc, giun móc, trứng giun đũa chó, sán lá gan và ký sinh trùng amip gây bệnh lỵ. Do các loại ký sinh trùng và trứng giun sán có kích thước siêu nhỏ, rất khó quan sát bằng mắt thường, việc sơ chế không đảm bảo sẽ khiến ký sinh trùng dễ dàng xâm nhập vào cơ thể qua đường ăn uống.
4. Tiết canh
Tiết sống được đánh giá là môi trường vô cùng lý tưởng cho sự sinh sôi, phát triển của hàng loạt vi khuẩn, virus, trứng và ấu trùng giun sán. Dù chứa đựng nhiều hiểm họa, các món tiết canh lợn, dê, vịt… vẫn được một bộ phận lớn người dân ưa chuộng.
Các chuyên gia y tế nhấn mạnh, thói quen ăn tiết canh có thể dẫn đến nhiều bệnh lý nguy hiểm, đặc biệt là nhiễm liên cầu khuẩn lợn (Streptococcus suis). Loài vi khuẩn này tồn tại phổ biến trong đường hô hấp của lợn (kể cả lợn khỏe mạnh) và xuất hiện trực tiếp trong tiết canh lợn, cũng như tiết canh của chó, dê. Ngoài ra, người ăn tiết canh lợn còn phải đối mặt với nguy cơ cao bị sán não, sán dây, bệnh lợn gạo và ấu trùng giun xoắn.
5. Nem chua
Nem chua là món ăn truyền thống được làm từ thịt lợn sống giã nhuyễn, trộn cùng bì lợn thái chỉ, thính gạo, gia vị rồi bọc qua các lớp lá (như lá ổi, lá sung, lá đinh lăng) cùng lớp lá chuối dày bên ngoài để ủ lên men tự nhiên từ 3 đến 5 ngày.
Về bản chất, nem chua được tạo thành hoàn toàn nhờ quá trình lên men vi sinh từ thịt lợn sống, không trải qua bất kỳ công đoạn xử lý nhiệt hay nấu chín nào. Chính vì cách chế biến này, nếu nguồn nguyên liệu thịt lợn đầu vào bị nhiễm sán hoặc giun, nguy cơ ký sinh trùng lây nhiễm trực tiếp sang cơ thể người sử dụng là vô cùng lớn.
Linh Linh
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 06/08/2026 |