Giọng nói trong đoạn ghi âm tiếp tục vang lên rõ ràng, là giọng bác cả, đang bàn với mẹ chồng tôi về việc chia mảnh đất hương hỏa ông bà để lại.
“Mảnh đất đó, tính ra phải chia năm phần đều cho các anh em, nhưng tôi tính, cứ để đứng tên thằng Nam là hơn cả, vì nó là con trai trưởng, sau này còn lo hương khói. Còn phần của cô Hạnh với chú Sáu, mình chia ít lại, coi như bù cho công thằng Nam với vợ nó bao năm chăm ông bà lúc ốm đau.”
Giọng mẹ chồng tôi đáp lại trong ghi âm, không hề nhắc đến công sức của tôi dù chỉ một câu, dù tôi mới chính là người trực tiếp túc trực chăm ông bà chồng suốt những năm cuối đời, còn Nam – chồng tôi – phần lớn thời gian đều đi công tác xa.
“Đúng rồi bác, cứ để thằng Nam đứng tên, sau này nó với vợ nó lo liệu là được. Con Phương thì khỏi cần biết chuyện này, dâu thôi, biết làm gì.”
Cả mâm cỗ im phăng phắc. Bác cả đứng bật dậy, mặt đỏ bừng, giọng lạc hẳn đi:
“Cô… cô ghi âm chuyện gia đình rồi phát ra giữa đám giỗ như vậy là sao? Chuyện chia đất là chuyện riêng, cô không có quyền can thiệp!”
Tôi nhìn thẳng vào bác, giọng bình tĩnh nhưng dứt khoát.
“Con không chủ ý ghi âm chuyện này, đó là vô tình do điện thoại con quên trên bàn nước hôm đó. Nhưng con nghĩ, nếu mọi người có thể ngồi bàn chuyện chia tài sản mà gạt hẳn công sức của con ra khỏi cuộc trò chuyện, coi con như người ngoài không đáng được biết, thì hôm nay, mọi người cũng không có quyền đứng đây dạy con cách làm dâu, chỉ vì một món nem cháy cạnh.”
Mẹ chồng tôi tái mặt, cố vớt vát:
“Chuyện đó… chuyện đó là chuyện người lớn tính toán, không liên quan gì đến chuyện hôm nay.”
“Con không nói là có liên quan trực tiếp, mẹ ạ. Nhưng nó cho con thấy rõ một điều: suốt sáu năm làm dâu, mỗi khi có việc phải gánh vác, đóng góp, con luôn được nhắc đến đầu tiên. Nhưng khi bàn đến quyền lợi, tài sản, con lại là người bị gạt ra ngoài, coi như không tồn tại.”
Chồng tôi – Nam – lúc này mới ngẩng đầu lên, mặt đầy bối rối, nhìn tôi rồi nhìn sang mẹ.
“Mẹ, chuyện chia đất này, sao mẹ không nói cho con với Phương biết? Đây là tài sản chung của cả nhà, không phải chuyện riêng mẹ với bác cả tự quyết được.”
Mẹ chồng tôi lúng túng, không ngờ chính con trai mình cũng lên tiếng phản đối ngay lúc này.
“Mẹ tính để dành cho vợ chồng con sau này, có gì đâu mà con phải thắc mắc.”
“Nhưng mẹ tính mà không hỏi qua con lấy một câu, cũng không nhắc đến công sức của Phương suốt bao năm qua. Con đi công tác liên tục, chính Phương là người ở nhà chăm ông bà lúc ốm đau, đưa đi bệnh viện, túc trực ngày đêm. Giờ bàn chuyện chia tài sản mà không một ai nhắc đến cô ấy, con thấy không công bằng chút nào.”
Bác cả vẫn cố giữ thể diện, giọng gằn lên:
“Chuyện đất đai là chuyện dòng họ, đàn bà con gái không nên xen vào. Cô Phương là dâu, biết điều thì nên lùi lại, đừng có làm quá lên giữa đám giỗ thế này.”
Tôi không lùi bước, nhìn thẳng vào bác, giọng vẫn giữ được sự điềm tĩnh cần thiết.
“Con không xen vào chuyện chia đất của dòng họ, bác ạ. Con chỉ đang nói về cách mọi người đối xử với con suốt sáu năm qua. Nếu con không xứng đáng được bàn đến khi chia tài sản, thì con cũng không đáng phải đứng đây nghe cả họ dạy dỗ, chỉ trích vì một chuyện nhỏ như món ăn cháy cạnh.”
Không khí trong nhà căng như dây đàn. Vài người họ hàng bắt đầu xì xào bàn tán, có người tỏ ý đồng tình với tôi, cũng có người vẫn đứng về phía bác cả và mẹ chồng, cho rằng tôi “làm quá chuyện”.
Cô út – người ban nãy chê bai tôi gay gắt nhất – bất ngờ lên tiếng, giọng đã dịu hẳn:
“Thôi, chị Phương nói cũng có phần đúng. Bao năm nay chị ấy chăm ông bà, lo liệu việc nhà, đóng góp đủ thứ, giờ bàn chuyện tài sản mà gạt chị ấy ra hoàn toàn cũng không phải.”
Bác cả nghe vậy, mặt càng thêm khó xử, nhưng không còn lớn tiếng như trước, chỉ ngồi phịch xuống ghế, im lặng.
Sau bữa giỗ hôm đó, không khí gia đình họ Trịnh có phần lắng xuống, nhưng dư âm của sự việc vẫn còn kéo dài suốt nhiều ngày sau. Nam chủ động ngồi lại nói chuyện riêng với tôi, thái độ nghiêm túc khác hẳn thường ngày.
“Anh xin lỗi vì bao năm nay đã để em một mình chịu đựng những lời chê bai của họ hàng, mà anh không lên tiếng bênh vực. Anh cũng không biết mẹ với bác cả đã bàn tính chuyện đất đai qua mặt cả em lẫn anh như vậy.”
“Em không trách anh hoàn toàn, vì anh đi công tác thường xuyên, không có mặt để chứng kiến hết mọi chuyện. Nhưng em cần anh hiểu, sáu năm nay, em không phải không biết nhẫn nhịn, chỉ là em luôn cố gắng giữ hòa khí gia đình. Nhưng nhẫn nhịn không có nghĩa là chấp nhận bị coi thường mãi mãi.”
Nam gật đầu, nắm chặt tay tôi.
“Anh sẽ nói chuyện thẳng thắn với mẹ và bác cả về chuyện chia tài sản. Đây là quyền lợi chung của vợ chồng mình, không thể để người khác tự ý quyết định mà không hỏi qua ý kiến của em.”
Vài tuần sau, một cuộc họp gia đình chính thức được tổ chức, có đầy đủ các thành viên liên quan, kể cả tôi. Nam đứng ra yêu cầu làm rõ lại vấn đề phân chia tài sản, đảm bảo công bằng, minh bạch, có sự tham gia ý kiến của tất cả các bên liên quan, bao gồm cả tôi với tư cách là con dâu đã có đóng góp thực tế nhiều năm qua.
Mẹ chồng tôi, dù ban đầu còn tỏ ra khó chịu, nhưng trước áp lực từ chính con trai và một số người trong họ đã lên tiếng ủng hộ sự công bằng, cuối cùng cũng phải nhượng bộ, đồng ý điều chỉnh lại phương án chia tài sản, ghi nhận rõ ràng phần đóng góp của tôi trong nhiều năm chăm sóc gia đình chồng.
Về phần cách đối xử trong họ hàng, sau sự việc đó, không ai còn dám công khai chỉ trích, chê bai tôi giữa đám đông như trước nữa. Có những người vẫn giữ khoảng cách, ngại ngùng vì từng góp lời không hay, nhưng cũng có người, như cô út, chủ động thân thiết với tôi hơn, thỉnh thoảng gọi điện hỏi thăm, tâm sự chân thành.
Tôi không đòi hỏi mọi người phải yêu quý mình ngay lập tức, cũng không mong chờ một sự thay đổi hoàn toàn trong cách nhìn nhận của cả họ hàng đông đúc ấy. Nhưng ít nhất, từ sau bữa giỗ hôm đó, tôi đã lấy lại được vị trí và tiếng nói xứng đáng của mình trong gia đình, không còn là “con dâu” chỉ biết cúi đầu nhẫn nhịn mọi bất công đổ dồn lên vai, mà là một thành viên thực sự được nhìn nhận, tôn trọng đúng với những gì mình đã bỏ ra.
-HẾT-