Ba tôi nhìn tôi rất lâu. Ánh mắt ông không phải của người đang giận. Đó là ánh mắt của một người đang sợ.
Tôi hiểu ông sợ điều gì. Ông sợ con gái mình đã giấu ông một chuyện lớn. Ông sợ cả đời sống ngay thẳng của ông bỗng dưng bị người ta chỉ tay vào mặt.
“Ba,” tôi nói, giọng khàn đặc vì mấy tiếng nằm không uống nước. “Con thề với ba, con không biết gì về hai trăm tr:iệu này. Một đồng con cũng chưa từng thấy.”
Ba không nói gì. Ông chỉ nhắm mắt, thở ra một hơi dài. Tay ông vẫn bám chặt thành giường.
Mẹ tôi lúc này mới như sực tỉnh. Bà run run lục túi xách, lấy chiếc đ:iện th:oại cũ ra bấm số. Ngón tay bà bấm trượt hai lần.
“Út à, chị Hòa đây. Em ở đâu thế?”
Cả phòng nín thở. Tôi nghe tiếng chuông đổ dài, rồi tiếng máy bận. Mẹ gọi lại. Lần này chuông reo đến hết, không ai nhấc máy.
Bà Mai khoanh tay, hất cằm.
“Gọi đi. Gọi cho em ruột bà ấy. Xem em bà có dám nói là chưa nhận không.”
Tôi chống tay ngồi dậy. Xương sườn nhói lên từng nhịp, mồ hôi lạnh túa ra sau gáy. Nhưng tôi biết nếu bây giờ mình nằm xuống thì sẽ không bao giờ ngồi dậy được nữa, theo đúng nghĩa của nó.
“Mẹ,” tôi gọi bà Mai. Ba năm nay tôi gọi bà bằng tiếng đó mỗi ngày, và đây là lần đầu tiên nó nghe lạnh đến thế. “Mẹ cho con xem tờ giấy đó.”
“Xem làm gì? Cô định xé à?”
“Con chụp lại. Mẹ cứ cầm trong tay, con chỉ chụp thôi.”
Bà Mai nhìn tôi như nhìn một người lạ. Có lẽ ba năm qua bà đã quen thấy tôi cúi đầu, quen thấy tôi nói “dạ” và “vâng ạ”. Bà chưa từng thấy tôi đòi hỏi điều gì. Bà chần chừ, rồi vẫn giơ tờ giấy ra, tay giữ chặt hai mép.
Tôi chụp ba tấm. Số tài khoản, tên người nhận, ngày giờ chuyển, nội dung chuyển. Ở dòng nội dung có mấy chữ viết tắt: “Sinh le Ngan – Dat”.
“Tiền này mẹ chuyển từ tài khoản nào?” tôi hỏi.
“Tài khoản của tôi.”
“Mẹ lấy đâu ra hai trăm tr:iệu?”
Bà Mai khựng lại một nhịp. Chỉ một nhịp thôi, nhưng tôi thấy. Đạt đứng sau lưng mẹ cũng khẽ động đậy bả vai.
“Tôi đã nói rồi. Vay mượn khắp nơi.” Giọng bà thấp xuống. “Vay bà Tư ngoài chợ một trăm. Vay hụi, vay người quen. Ba năm nay hai mẹ con tôi còng lưng trả lãi, cô tưởng tiền ở đâu ra mà tôi tính từng đồng trong cái nhà này?”
Tôi sững người.
Ba năm. Bà Mai hay dò xem lương tôi bao nhiêu. Bà bắt tôi đưa tiền chợ mỗi tháng, bắt tôi báo lại mỗi khi mua cái áo mới. Tôi cứ nghĩ đó là tính bà khắt khe. Tôi chưa bao giờ nghĩ đằng sau là một khoản nợ hai trăm tr:iệu bà đang gồng gánh, vì tin rằng nhà tôi đã nhận rồi.
Tôi cũng nhớ ra những đêm Đạt về muộn, ngồi trong bếp một mình, mắt đỏ, hỏi gì cũng bảo không có gì. Những lần anh cáu vô cớ khi tôi mua đồ cho ba mẹ. Hóa ra anh mang trong lòng cả một con số mà tôi không hề biết.
Nhưng nghĩ đến đây, tôi chạm tay lên chỗ xương sườn đang nứt. Cơn đau kéo tôi về đúng chỗ của mình.
Hiểu một người không có nghĩa là tha thứ cho cú đ:ánh của họ.
“Mẹ ơi,” tôi nói chậm rãi, “ai nói với mẹ là nhà con đòi hai trăm tr:iệu?”
Bà Mai nhíu mày.
“Còn ai nữa? Cậu Út của cô. Hồi đó ba cô đang ốm nằm viện, cậu ấy thay mặt nhà gái sang bàn chuyện. Cậu ấy bảo nhà gái muốn nhận hai trăm tr:iệu cho có thể diện với họ hàng, chứ không thì ba mẹ cô không đồng ý gả. Cậu ấy còn nói cô cũng biết, cô bảo cứ chuyển cho cậu, cậu giữ giúp cho khỏi lộ.”
Tôi nghe tai mình ù đi.
“Con bảo?” Tôi lắp bắp. “Con chưa bao giờ nói như vậy.”
“Cậu ấy nói là cô nhờ.”
Mẹ tôi ôm lấy ngực. Môi bà tái nhợt.
“Trời ơi… thằng Út… Nó nói thế thật sao?”
Bà Mai nhìn mẹ tôi, rồi nhìn ba tôi. Có lẽ đến lúc này bà mới thấy bộ dạng hai người. Ba tôi còng lưng vì vết mổ, mẹ tôi mặc cái áo bông cũ đi vội từ quê lên, đôi dép lệch quai. Không ai trong hai người giống kẻ đã cầm hai trăm tr:iệu của người khác suốt ba năm.
Nhưng bà Mai vẫn cứng giọng.
“Dù thế nào, tiền cũng đã vào tay họ hàng nhà bà. Tôi không biết ai lừa ai, tôi chỉ biết tôi mất hai trăm tr:iệu.”
“Vậy mẹ cho con hỏi một câu,” tôi nói. “Nếu cậu Út lừa mẹ, mẹ có để yên không?”
Bà Mai mấp máy môi, không trả lời.
Tôi quay sang mẹ.
“Mẹ. Cậu Út ở đâu bây giờ?”
“Cậu… cậu ở thị xã, cách đây hơn chục cây. Mẹ gọi mãi không ai bắt máy.”
Cậu Út là em trai cùng mẹ khác cha với mẹ tôi, nên mang họ Trần chứ không phải họ Nguyễn như mẹ. Hồi nhỏ ông bà ngoại tôi mất sớm, mẹ làm chị mà như làm mẹ, bán từng gánh rau nuôi cậu ăn học. Cậu thương mẹ tôi lắm. Ít nhất là tôi đã tin như vậy suốt hai mươi tám năm.
Tôi nhìn mẹ, rồi nói điều tôi đã nghĩ ra từ lúc nãy:
“Mẹ gọi lại đi. Lần này mẹ đừng hỏi chuyện tiền. Mẹ nói con nhập viện nặng lắm, mẹ cần cậu lên ngay.”
Mẹ tôi ngơ ngác.
“Nhưng… con có nặng đâu…”
“Hai xương sườn nứt, đầu khâu mấy mũi. Đâu phải nói dối hoàn toàn.” Tôi cố nở một nụ c:ười méo mó. “Mẹ, con muốn cậu tự bước vào đây. Con muốn nghe chính miệng cậu nói.”
Ba tôi mở mắt. Ông nhìn tôi một lúc, rồi gật đầu rất khẽ.
Mẹ tôi gọi lần thứ ba. Lần này cậu Út bắt máy.
Tôi nghe tiếng mẹ nghẹn ngào, nửa thật nửa diễn:
“Út ơi, con Ngân nó nhập viện rồi, nặng lắm, chị không biết làm sao… Em lên ngay đi em, chị chỉ còn biết trông vào em…”
Đầu dây bên kia im vài giây. Rồi một giọng đàn ông vang lên qua loa ngoài, hơi hốt hoảng:
“Chị đợi đó, em chạy lên ngay!”
Mẹ tắt máy, tay vẫn run bần bật.
Bà Mai nãy giờ đứng nghe. Giờ bà kéo cái ghế nhựa ngoài hành lang vào, ngồi xuống chắn ngang cửa. Bà không nói gì, nhưng rõ ràng bà sẽ không đi đâu hết. Đạt vẫn đứng yên, đầu cúi gằm.
Tôi nằm xuống lại, kéo chăn đến ngực, tay phải lén bấm vào đ:iện th:oại đặt dưới gối. Anh y tá đã mang nó tới từ sáng cùng túi đồ của tôi, vì Đạt chẳng mang theo gì. Màn hình báo: đang ghi âm.
Hơn bốn mươi phút trôi qua, dài như nửa ngày.
Trong bốn mươi phút ấy, không ai nói với ai một lời. Ba tôi ngồi xuống giường bệnh bên cạnh, đầu cúi, hai bàn tay đan vào nhau. Mẹ tôi thỉnh thoảng lại nấc lên một tiếng, rồi lấy tay áo chặn miệng. Bà Mai nhìn đăm đăm ra hành lang, còn Đạt dựa lưng vào tường, mắt không dám nhìn tôi.
Chỉ có tôi nhìn Đạt.
Nhìn người đàn ông đã ngủ cạnh tôi ba năm. Lúc anh mở miệng gọi “vợ ơi” và lúc anh giơ tay lên, hóa ra chỉ cách nhau có một tối. Tôi không còn thấy sợ nữa. Tôi chỉ thấy mệt.
Rồi tiếng bước chân dồn dập vang ngoài hành lang.
Cậu Út xuất hiện ở cửa, áo polo xanh, đồng hồ sáng loáng, tóc chải bóng. Ông thở hổn hển như vừa chạy bộ từ bãi xe lên. Chiếc xe hơi trắng ông đậu ngay dưới sân b:ệnh v:iện, tôi nhìn qua cửa sổ cũng thấy.
“Ngân! Cháu sao rồi, chị…”
Ông nói đến đó thì khựng lại.
Ông nhìn thấy bà Mai ngồi chắn cửa. Nhìn thấy tờ giấy gấp tư vẫn còn trong tay bà. Rồi ông nhìn thấy ba tôi, đang ngồi chờ ông, bộ mặt nặng như đá.
Mặt ông tái đi từng chút một.
“Anh Sơn… anh lên đây…”
“Ngồi xuống đi, Út.” Ba tôi nói rất nhẹ. Tôi chưa bao giờ nghe ba nói nhẹ như thế khi giận.
“Dạ… em… em đứng được rồi…”
“Ngồi xuống.”
Cậu Út ngồi xuống chiếc ghế đối diện. Tôi thấy chân ông run.
Tôi chống người dậy, dựa vào gối. Giọng tôi bình tĩnh đến mức chính tôi cũng ngạc nhiên.
“Cậu Út. Cháu bị chồng đ:ánh nhập viện. Nhưng nguyên nhân là chuyện khác. Bà Mai nói ba năm trước, nhà bà ấy đưa hai trăm tr:iệu hỏi c:ưới cho nhà cháu. Người nhận là cậu.”
“Chị Mai nhầm rồi,” cậu Út bật ra ngay, nhanh đến mức không giống người đang suy nghĩ. “Làm gì có chuyện đó. Cháu đừng nghe…”
Bà Mai bật dậy. Tờ biên lai bị bà vỗ thẳng xuống thành giường, ngay trước mặt ông.
“Nhầm cái gì mà nhầm! Tên ông, số tài khoản của ông! Ông đọc đi!”
Cậu Út liếc xuống tờ giấy. Miệng ông mấp máy, mặt từ tái chuyển sang xám.
“À… à cái này… đó là tiền chị cho em vay.”
“Tôi cho ông vay hồi nào?” Bà Mai quát. “Ông đứng đó nói với tôi là nhà gái đòi, bảo tôi chuyển vào tài khoản ông cho kín đáo, ba mẹ con bé xấu hổ không dám nhận tận tay!”
“Chị Mai, chị…”
“Út.”
Là mẹ tôi. Bà không hét. Bà đứng lên, từng bước đi tới trước mặt em trai. Đôi dép lệch quai kéo lê trên nền gạch.
“Út, chị hỏi một câu, em trả lời thật. Em có nhận hai trăm tr:iệu này không?”
Cậu Út cúi đầu. Căn phòng im đến mức nghe rõ tiếng máy truyền dịch ở giường bên.
“Chị ơi…” Giọng ông vỡ ra. “Em… em đang kẹt. Hồi đó em nợ… em nợ bên đề, bên chơi chứng khoán, vay nóng, người ta đòi tới nhà. Em định mượn tạm, mượn được vài tháng em đưa lại cho nhà anh Sơn. Ai ngờ em lỗ thêm…”
“Mượn tạm?” Ba tôi nói. “Mượn tạm mà đứng ra nói là tao đòi? Nói con Ngân bảo mày nhận giùm?”
“Em… em nghĩ nhà anh nghèo, anh chị không biết đâu. Em sợ chị Mai không đưa tiền nên em phải nói vậy.”
“Không đưa tiền?” Tôi lên tiếng. “Cậu nói dối để bà ấy tin nhà cháu tham tiền. Rồi sao nữa hả cậu?”
Cậu Út im lặng.
“Chiếc xe năm ngoái, cậu nói trúng mối làm ăn,” tôi nói tiếp. “Cái mối đó có phải là hai trăm tr:iệu của nhà chồng cháu không?”
Ông ngẩng phắt lên. Trong mắt ông là cái nhìn của một con thú bị dồn vào góc.
“Mày… mày ăn nói cho cẩn thận! Tao là cậu mày!”
“Cậu là cậu cháu. Nhưng cậu cũng là người khiến cháu bị một cái bạt tai suýt ch:ết đây.”
Cậu Út như bị đ:ánh trúng. Ông ngồi xuống, ôm đầu, vai rung lên. Một lúc sau ông nói, giọng rất thấp:
“Hai trăm tr:iệu… tao dùng hết một trăm tám chục trả nợ. Hai chục còn lại tao… tao với thằng bạn góp vốn mua cái xe. Tao định làm Grab, kiếm tiền rồi trả…”
“Anh nghe thấy chưa, Đạt?” Bà Mai quay sang con trai, giọng bà khản đặc. “Nghe thấy chưa?”
Đạt không nói gì. Khuôn mặt anh trắng bệch, môi mím chặt, như người vừa bị rút hết máu.
Mẹ tôi giơ tay lên. Tôi tưởng bà sắp tát em trai. Nhưng bàn tay bà dừng lại giữa không trung, rồi hạ xuống, run rẩy.
“Chị nuôi em từ lúc em mười tuổi,” bà nói. “Chị bán rau nuôi em đi học, chị có để em thiếu bữa cơm nào đâu. Em lừa cả nhà thông gia, em hại cháu em, em hại chị… Em để chị đi ra ngoài này, người ta chỉ mặt chị nói chị tham hai trăm tr:iệu.”
Bà nấc lên, không nói được nữa.
Cậu Út quỳ phịch xuống nền gạch.
“Chị ơi, anh ơi, cho em xin. Em sẽ trả. Em bán cái xe, em vay ngân hàng, em trả hết cho chị Mai.”
Tôi nhìn ông. Tôi thấy thương mẹ nhiều hơn thấy giận ông. Nhưng tôi vẫn còn việc phải làm.
“Cậu trả cho đúng người,” tôi nói. “Cậu viết giấy cam kết hoàn trả đủ hai trăm tr:iệu cho bà Mai, ghi rõ thời hạn, có chữ ký của cậu và ba cháu làm chứng. Nếu không, cháu sẽ đưa đoạn ghi âm này cho c:ông an.”
Tôi rút chiếc đ:iện th:oại từ dưới gối, giơ lên. Màn hình vẫn sáng, thanh ghi âm vẫn chạy.
Cậu Út nhìn chiếc đ:iện th:oại, mặt như bị ai rút hết sức sống.
“Mày… mày ghi âm cậu?”
“Cháu ghi âm để bảo vệ ba mẹ cháu. Từ giờ đến cuối đời, không ai được phép nói nhà cháu nhận hai trăm tr:iệu nữa.”
Bà Mai ngồi sụp xuống chiếc ghế nhựa. Bà không còn là người đàn bà cười nhạt ở cửa phòng nữa. Bà ôm tờ biên lai trong lòng bàn tay, ngón tay co quắp, đôi vai lặng lẽ run lên.
“Ba năm…” bà lẩm bẩm. “Ba năm tôi nhìn con dâu bằng con mắt ăn cắp.”
Tôi không nói gì. Tôi không muốn an ủi bà, cũng không muốn trách thêm. Một điều gì đó trong tôi đã chùng xuống, nhưng nó không mềm đi.
Tôi chuyển ánh mắt sang Đạt.
Anh vẫn đứng ở góc phòng. Tôi gọi tên anh. Anh ngẩng lên, cặp mắt đỏ hoe.
“Ngân… anh xin lỗi. Anh không biết… anh thật sự không biết…”
“Anh không biết gì?” tôi hỏi. “Không biết em bị oan? Hay không biết khi anh giơ tay lên thì sẽ đau?”
“Anh nóng quá. Anh nghĩ em…”
“Anh nghĩ em là kẻ lấy tiền nhà anh. Nên anh được quyền đ:ánh em?”
Anh im.
“Đạt, hai năm trước anh từng nói với em, nếu có điều gì khó khăn thì cứ bảo nhau. Hôm qua em về, em chưa kịp nói được một câu, anh đã ra tay. Em đã nói em gửi tiền thuốc cho ba, từ lương của em. Anh đọc tin nhắn trên màn hình rồi anh vẫn không nghe.”
“Anh xin lỗi… Ngân, anh sẽ làm mọi thứ…”
“Không cần.”
Tôi nhấn nút gọi y tá. Chỉ một lát sau, chị y tá ca sáng đẩy cửa bước vào, ngạc nhiên nhìn quanh căn phòng đang đầy người, đầy nước mắt.
“Chị ơi,” tôi nói. “Sáng nay bác sĩ hỏi em có muốn báo c:ông an hay không. Em muốn báo. Chị gọi giúp em được không? Hồ sơ b:ạo h:ành này, em muốn giữ nguyên.”
Cả căn phòng im bặt.
Mẹ tôi nắm lấy bàn tay tôi, nước mắt chảy dài xuống má mà không nói được một chữ. Ba tôi lặng lẽ gật đầu, đôi mắt đỏ ngầu nhìn ra phía cửa sổ. Bà Mai ngẩng lên, môi mấp máy.
“Ngân, con… con định…”
“Con không báo vì hận mẹ,” tôi nói. “Con báo vì con bị đ:ánh. Con không muốn mình sống tiếp một cuộc hôn nhân mà mỗi lần có chuyện, người ta có thể ra tay trước, hỏi sau.”
“Con ơi, nó là chồng con…”
“Mẹ ơi, nếu hôm qua con ngã sai chỗ thì sao? Mẹ có chắc con còn ngồi đây nói chuyện với mẹ không?”
Bà Mai nhìn tôi. Lần đầu tiên, tôi thấy bà không đáp lại. Tờ biên lai trong tay bà bị vò nát lúc nào không hay.
Chị y tá ra ngoài gọi người. Tiếng bước chân xa dần ở hành lang.
Cậu Út vẫn quỳ dưới nền gạch. Ông ngẩng lên nhìn Đạt, rồi nhìn bà Mai, mặt nhăn nhúm một cách lạ lùng. Rồi ông bật ra một tràng c:ười khô khốc, nghe như tiếng ai đó vừa cố nuốt nước mắt.
“Làm gì mà căng thế? Chị Mai, chị đâu có ngây thơ vậy. Thằng Đạt biết hết rồi.”
Bà Mai quay phắt lại.
“Ông nói cái gì?”
“Tháng trước, Đạt đã tìm tôi. Nó hỏi tiền hai trăm tr:iệu đi đâu. Tôi đã nhận hết với nó, còn hẹn cuối năm trả dần. Nó bảo tôi đừng nói với chị, vì chị biết thì chị sẽ làm to chuyện.”
Tôi quay sang nhìn người chồng của mình.
Đạt đứng đó, mặt cắt không còn giọt máu, đôi môi khô nứt mấp máy nhưng không phát ra tiếng.
Bà Mai nhìn con trai, nhìn đến chết lặng. Mẹ tôi buông tay tôi. Ba tôi từ từ đứng dậy.
Còn tôi, tôi cảm thấy cả căn phòng đang xoay tròn.
Một tháng trước, anh đã biết tiền chưa từng về tay nhà tôi. Biết, mà vẫn giữ im lặng. Biết, mà tối qua vẫn đứng giữa nhà, giơ tay đ:ánh tôi vì hai trăm tr:iệu ấy.
Vậy thì tối qua, anh đ:ánh tôi vì điều gì?
Không ai trong phòng nói gì. Chỉ có tiếng máy truyền dịch ở giường bên, đều đều, vô tình.
Tôi gọi tên anh lần nữa. Không phải tiếng gọi của một người vợ, chỉ là một cái tên.
“Đạt. Một tháng trước anh đã biết em bị oan. Vậy tối qua anh đ:ánh em vì cái gì?”
Đạt trượt người dọc theo bức tường, ngồi bệt xuống nền gạch. Hai tay anh ôm lấy đầu, những ngón tay cắm sâu vào tóc.
“Vì em nói thật.”
Tôi không hiểu. Có lẽ cả phòng không ai hiểu.
“Anh đ:ánh em vì em nói thật,” anh lặp lại, giọng vỡ ra từng mảnh. “Em đứng ở cửa, em hỏi hai trăm tr:iệu nào. Anh nhìn mặt em là biết em không diễn. Ba năm ngủ cạnh nhau, em nói dối hay nói thật anh còn không phân biệt được sao?”
“Vậy sao anh còn…”
“Vì mẹ đang nhìn anh.”
Anh ngẩng lên. Mắt anh đỏ ngầu, nhưng tôi không thấy thương, chỉ thấy một người đàn ông ba mươi mốt tuổi đang sợ.
“Tháng trước anh gặp cậu Út. Anh thấy ba mẹ em sống thế nào, thấy nhà em chẳng có gì, anh bắt đầu nghi. Anh tìm tới cậu, cậu quỳ xuống khai hết. Cậu lạy anh, xin anh giữ kín, hẹn cuối năm trả. Anh gật đầu.” Anh nuốt khan. “Anh nghĩ cứ im lặng, từ từ đòi lại tiền, mẹ không biết, em không biết, mọi chuyện êm. Mẹ có huyết áp cao, lần trước hụi vỡ, mẹ ngất ngay giữa chợ. Anh sợ mẹ biết sẽ lên cơn. Anh còn sợ hơn nữa…”
Anh dừng lại, môi run run.
“Anh sợ mẹ biết ba năm nay mẹ nghi oan em. Biết rồi, mẹ sẽ quay sang hỏi anh: con biết từ bao giờ? Sao con không nói?”
Tôi chờ.
“Tối qua mẹ đưa điện thoại của em cho anh xem. Em đứng đó nói em không biết gì, mà mẹ cứ nhìn anh, chờ anh bênh mẹ. Anh nghĩ nếu em nói thêm một câu nữa, mọi chuyện anh giấu sẽ vỡ ra. Anh… anh chỉ muốn em ngừng nói.”
Căn phòng nặng như đá.
“Vậy là anh đ:ánh em để bịt miệng em,” tôi nói rất nhỏ.
Đạt không chối. Anh cúi gằm xuống, vai rung lên không thành tiếng.
Một cái gì đó trong tôi đã thôi không hy vọng nữa. Tôi nhận ra điều ấy lặng lẽ, như khi một ngọn đèn nhỏ ở góc nhà tắt hẳn mà không ai nghe thấy tiếng.
Bốp.
Âm thanh chát chúa ấy làm tôi giật mình. Bà Mai đã đứng dậy từ lúc nào, bàn tay bà vừa in lên má con trai năm ngón đỏ rực.
“Tao đẻ ra mày!” Bà nghẹn lại, giọng đứt quãng. “Tao đẻ ra mày để mày thành ra thế này sao? Một tháng! Một tháng mày để tao nhìn con bé bằng con mắt ăn trộm, mày còn ngồi ăn cơm với tao mỗi bữa!”
“Mẹ…”
“Mày im!”
Bà thở dốc, một tay vịn lấy thành ghế. Tôi sợ bà ngã thật, nhưng bà đứng vững. Bà quay sang tôi, và lần này không có nụ c:ười nhạt nào trên môi, không còn gì để dựa vào cả.
“Ngân.”
Bà gọi tên tôi, không phải “cô” như ba năm nay.
“Cái điện thoại của con, sáng hôm qua con để quên ở nhà, tin nhắn ngân hàng hiện lên màn hình khóa. Mẹ đọc. Mẹ đọc luôn cả những tin nhắn trước.” Bà nuốt xuống. “Mẹ không phải lần đầu mở máy con. Hơn một năm nay, hễ có dịp là mẹ mở. Mẹ tìm chứng cứ con tuồn tiền về nhà ngoại. Mẹ tìm mãi, đến giờ mới thấy năm triệu tiền thuốc của ba con.”
Mẹ tôi nhắm mắt lại. Ba tôi quay mặt đi.
“Năm triệu tiền thuốc cho người bệnh,” bà Mai nói, giọng khản đặc. “Con gái gửi cho cha mới mổ. Mẹ nhìn nó mà tưởng đó là bằng chứng.”
“Mẹ à,” tôi nói. “Mẹ không cần nói với con những điều này lúc này.”
“Phải nói. Không nói bây giờ thì lát nữa mẹ chẳng còn mặt mũi nào mà nói.”
Ba tôi từ từ bước lại gần Đạt. Dáng ông còng, mỗi bước đi đều phải đưa tay ôm bụng, nhưng ông đứng trước mặt con rể rất thẳng.
“Đạt. Chuyện cậu giấu mẹ cậu, tôi hiểu một phần. Làm con ai cũng có lúc sợ.” Ông nói chậm rãi, từng chữ rơi xuống. “Nhưng tôi gả con gái cho cậu không phải để nó bị bàn tay cậu đ:ánh đến nằm viện. Cậu biết nó oan, cậu vẫn ra tay. Đó không phải nóng giận. Đó là hèn.”
Đạt không dám ngẩng lên.
“Con xin ba…”
“Đừng gọi tôi là ba.”
Hai tiếng ấy rơi xuống như một cái búa đóng đinh. Đạt co người lại. Mẹ tôi mở mắt, khẽ nắm lấy cổ tay ba, không ngăn, chỉ là để ông biết bà ở đó.
Cửa phòng mở. Chị y tá quay lại, theo sau là hai người mặc đồng phục c:ông an, một nam một nữ, cùng một cô điều dưỡng cầm sổ.
“Ai là bà Ngân?” anh c:ông an nam hỏi.
“Là em.”
Tôi chống tay ngồi thẳng. Cơn nhói ở sườn chạy dọc lên vai, tôi cắn răng chịu.
Chị c:ông an nữ kéo ghế ngồi cạnh giường, mở sổ ghi chép. Chị hỏi tôi tên, tuổi, địa chỉ, quan hệ với người gây thương tích. Tôi trả lời từng câu. Giọng tôi đều đến mức chính tôi cũng lạ.
“Chị có thể kể lại diễn biến tối hôm qua không?”
Tôi kể. Từ lúc mở cửa, đ:iện th:oại trong tay Đạt, năm triệu cho ba, câu hỏi “hai trăm tr:iệu nào”, cái tát, góc bàn đá. Tôi không thêm một chữ, cũng không bớt một chữ. Rồi tôi đưa chiếc đ:iện th:oại ra.
“Em có ghi âm cuộc nói chuyện ban nãy trong phòng. Trong đó có lời của anh Đạt, mẹ anh ấy và cậu em. Em xin nộp để làm tài liệu.”
Chị c:ông an nhìn tôi một lúc, rồi gật đầu, ghi lại số hiệu tệp.
Anh c:ông an nam quay sang Đạt.
“Anh có thừa nhận đã đ:ánh chị Ngân tối hôm qua không?”
Căn phòng nín thở.
Tôi nhìn Đạt, và tôi biết giây phút này sẽ ở lại trong đầu tôi rất lâu. Nếu anh chối, mọi thứ còn lại trong tôi sẽ không còn nữa. Nếu anh nhận, thì ít nhất anh vẫn còn một điều đàn ông phải có.
Đạt chống tay xuống nền, từ từ đứng dậy. Anh nhìn tôi một lần, rất ngắn.
“Tôi nhận,” anh nói. “Tôi đ:ánh cô ấy. Cô ấy không có lỗi gì.”
Bà Mai bật ra một tiếng kêu nhỏ, như vừa bị ai bóp nghẹt cổ họng.
“Anh theo chúng tôi về đồn làm việc,” anh c:ông an nói.
Đạt gật. Anh không nhìn mẹ, cũng không nhìn tôi nữa. Lúc anh bước qua cửa, bà Mai lao theo níu tay con, nhưng chị c:ông an nữ nhẹ nhàng gỡ ra.
“Bà ở lại. Có gì cứ đến đồn sau.”
Hành lang trống đi một người. Bà Mai đứng đó, bàn tay còn giơ giữa không trung, như vẫn đang níu một thứ gì đã đi mất.
Tôi còn một việc nữa.
“Cậu Út.”
Cậu vẫn quỳ dưới nền gạch, mặt tái nhợt, vai rũ xuống. Từ lúc c:ông an bước vào, cậu không dám thở mạnh.
“Cậu viết giấy đi,” tôi nói. “Mượn tờ giấy trong sổ của chị điều dưỡng. Viết rõ cậu nhận hai trăm tr:iệu của bà Mai ngày nào, cậu dùng vào việc gì, hạn trả ra sao. Ba cháu làm chứng. Cháu quay video lúc cậu viết.”
“Ngân… cậu xin cháu… cậu sẽ trả mà. Đừng…”
“Cậu cứ trả, thì cháu không cần làm gì thêm. Còn nếu cậu không trả, đoạn ghi âm này vẫn còn.”
Cậu Út run run đón lấy cây bút và tờ giấy cô điều dưỡng đưa. Tay cậu run đến mức chữ viết ngoằn ngoèo. Tôi giơ máy quay lên. Mẹ tôi đứng bên, mặt ướt đẫm nhưng không nói một tiếng nào ngăn.
Cậu viết: bán xe, đưa ngay một trăm hai chục tr:iệu trong vòng một tuần, tám chục tr:iệu còn lại trả hết trước cuối năm. Ký tên: Trần Văn Út. Ba tôi nhận tờ giấy, đọc từ đầu đến cuối, rồi ký vào dòng người làm chứng. Nét chữ Nguyễn Văn Sơn của ông thẳng tắp, không run.
Xong, ông gấp tờ giấy làm tư, đưa cho bà Mai.
“Của bà. Nhà tôi không nhận một đồng, nhưng người thân nhà tôi gây ra, nhà tôi xin chịu phần trách nhiệm. Nếu nó không trả, bà cứ tìm tôi.”
Bà Mai cầm tờ giấy. Bàn tay bà vẫn đang run.
“Anh Sơn…”
“Tôi không muốn nghe cảm ơn,” ba nói. “Tôi chỉ muốn đưa con gái tôi về.”
Lúc ấy tôi mới biết điều ba chờ nãy giờ là gì.
Ba quay sang mẹ, mẹ gật đầu. Hai người cùng đến bên giường, mỗi người một bên. Mẹ mở túi, lấy ra chiếc áo khoác mỏng của tôi, loay hoay quàng lên vai cho tôi. Ba cúi xuống nhặt đôi dép dưới gầm giường, ngồi xổm xuống đặt trước chân tôi, dù lưng ông vẫn còn vết m:ổ chưa lành.
“Ba, để con…”
“Để ba.”
Tôi đặt chân xuống đất. Chóng mặt, nhưng đứng được.
Bà Mai vẫn ngồi trên chiếc ghế nhựa chắn ngang cửa. Tôi dừng lại cách bà hai bước. Bà ngẩng lên nhìn tôi, rồi nhìn đôi chân tôi, rồi nhìn xuống cái ghế mình đang ngồi.
Rất chậm, bà đứng dậy. Hai tay bà nắm lấy thành ghế, nhấc nó lên, kéo vào sát tường, để lại cho tôi một khoảng cửa trống.
Không ai nói gì. Chỉ có khoảng cửa ấy, rộng vừa đủ cho một người đi qua.
“Con ơi,” bà nói, rất khẽ, “mẹ không xin con tha thứ. Mẹ biết mình không đáng.”
Tôi dừng bước ở ngưỡng cửa. Mẹ tôi bên cạnh siết tay tôi, nhưng không giục.
“Mẹ ạ,” tôi nói. “Con không hận mẹ. Nhưng con sẽ không quay lại căn nhà đó.”
Bà gật đầu. Mắt bà đỏ hoe, nhưng lần đầu tiên tôi thấy bà không lấy tay áo lau.
Tôi bước qua cửa.
Một tuần sau, xương sườn đỡ đau, tôi xuất viện. Ba mẹ đón tôi về quê. Đạt đã ở lại đồn hai đêm. Cơ quan c:ông an lập hồ sơ, lấy lời khai của tất cả, đối chiếu với đoạn ghi âm và kết quả giám định thương tích. Anh không chối thêm một lời nào. Anh bị xử lý theo đúng quy định, nộp phạt, và tự nguyện thanh toán toàn bộ viện phí cho tôi. Tôi không muốn nhớ từng con chữ trong quyết định, tôi chỉ biết hồ sơ ấy nằm đó, đủ để tôi hiểu việc mình làm không phải là tha thứ cho ai, mà là giữ lại sự thật.
Hai tuần sau, tôi nộp đơn ly hôn.
Đạt không phản đối. Anh đến buổi hòa giải với đôi mắt trũng sâu, gầy đi trông thấy, mặc chiếc áo sơ mi tôi từng ủi cho anh. Lúc hòa giải viên hỏi anh có còn muốn giữ hôn nhân, anh nhìn tôi rất lâu.
“Tôi không còn tư cách,” anh nói.
Chỉ một câu, rồi anh ký.
Căn nhà là của bà Mai, đứng tên bà từ trước khi cưới. Vợ chồng tôi không có tài sản gì đáng kể ngoài chỗ tiền tiết kiệm tám mươi tr:iệu. Anh chia cho tôi một nửa, không đòi hỏi gì thêm. Tôi dọn đồ của mình khỏi căn phòng ấy trong một buổi sáng. Tất cả chỉ chất đầy hai chiếc vali. Hóa ra ba năm của một đời người, mang đi chẳng cần một chiếc xe tải.
Bà Mai không ra tiễn. Bà ngồi trong phòng, cửa khép hờ. Lúc tôi kéo vali qua phòng khách, tôi nghe tiếng bà ho khẽ trong đó, và tôi không dừng lại.
Cậu Út bán xe đúng hạn. Một trăm hai chục tr:iệu chuyển vào tài khoản bà Mai đúng ngày thứ sáu. Mẹ tôi biết tin, ngồi lặng cả buổi chiều bên bậc thềm. Tối đó mẹ gọi cho cậu, nói đúng một câu:
“Chị nuôi em đến lớn, chị không hối hận. Nhưng từ giờ em đừng gọi chị nữa. Khi nào em trả hết nợ, làm lại cuộc đời cho tử tế, chị sẽ nghe máy.”
Mẹ tắt máy, úp mặt vào hai bàn tay. Ba ngồi cạnh, đặt tay lên vai bà, không nói gì cả buổi tối.
Tôi biết mẹ đau. Người chị đã gánh em qua cả quãng tuổi thơ lại bị chính em mình đâm một nhát sau lưng. Nhưng mẹ không lung lay. Có những điều không thể bù bằng tình thân, và mẹ đủ tỉnh táo để hiểu như vậy.
Một tháng sau khi ly hôn xong, tôi xin quay lại công ty cũ. Chị trưởng phòng nhìn băng gạc còn dán ở thái dương, không hỏi nhiều, chỉ bảo tôi cứ làm từ từ. Tôi thuê một phòng trọ gần chỗ làm, bé tí, cửa sổ nhìn ra con hẻm đầy xe máy. Cuối tuần nào tôi cũng về quê. Mẹ nấu canh chua, ba ngồi ngoài hiên đọc báo, thỉnh thoảng ngước lên nhìn tôi như sợ tôi biến mất.
Một buổi chiều cuối tuần, có tiếng xe máy dừng ngoài cổng. Là bà Mai.
Bà đứng đó, tay xách một túi nilon, đầu tóc bạc hẳn đi so với lần cuối tôi gặp. Bà gầy, nhỏ hơn tôi nhớ. Tôi chưa từng nghĩ bà lại có thể nhỏ bé đến vậy.
Ba mẹ tôi không ra đón, cũng không đuổi. Ba chỉ chỉ chiếc ghế ngoài hiên.
“Bà ngồi đi.”
Bà Mai ngồi xuống, đặt túi nilon lên bàn. Bên trong là mấy gói thuốc bổ cho người sau m:ổ, một túi hồng khô, và một chiếc phong bì dày.
“Tôi nói thẳng,” bà bắt đầu, giọng thấp nhưng rõ. “Tôi đến để xin lỗi anh chị, và xin lỗi con Ngân. Ba năm tôi nghĩ nhà chị ăn của tôi hai trăm tr:iệu. Tôi nghĩ mãi, nghĩ đến mức mờ mắt, quên mất người đứng trước mặt tôi là con dâu. Tôi đối xử với nó bằng con mắt kẻ trộm. Tôi sai rồi.”
Mẹ tôi mím môi, quay đi.
“Chiếc phong bì này là hai chục tr:iệu,” bà đẩy nó sang phía tôi. “Tiền thuốc cho anh Sơn, và tiền khám của con. Tôi biết chừng này chẳng bù được gì. Nhưng con cứ nhận, coi như mẹ… coi như tôi trả phần viện phí.”
Tôi nhìn chiếc phong bì, rồi nhìn bà.
“Viện phí con đã được Đạt thanh toán đủ,” tôi nói. “Phong bì này bác cầm về.”
“Con…”
“Cháu không từ chối vì giận,” tôi nói chậm. “Cháu không muốn nhận tiền của người đang còn nợ hai trăm tr:iệu. Bác lo trả xong bà Tư và mấy hụi đã. Đó mới là việc phải làm trước.”
Bà Mai nhìn tôi rất lâu. Rồi bà gật đầu, thu chiếc phong bì lại, cất vào túi áo.
“Thằng Đạt…” bà ngập ngừng. “Nó đi làm thuê ở tỉnh khác rồi. Nó bảo không còn mặt mũi nào ở lại thành phố. Mỗi tháng nó gửi về cho tôi một nửa lương để trả lãi cho bà Tư. Nó nhắn tôi chuyển lời, nó không dám xin gì ở con, chỉ mong con sống yên ổn.”
Tôi im lặng. Gió ngoài hiên lùa qua mấy tàu lá chuối, kêu xào xạc.
“Cháu mong anh ấy sống tử tế,” tôi nói sau một lúc. “Nhưng đó là việc của anh ấy, không còn là của cháu nữa.”
Bà Mai đứng dậy, cúi đầu chào ba mẹ tôi rất sâu. Rồi bà quay sang tôi, như muốn nói thêm một điều, nhưng cuối cùng chỉ khẽ gật. Bà đội mũ bảo hiểm, nổ máy, đi ra khỏi con ngõ nhỏ.
Tôi đứng nhìn theo cho đến khi bóng bà khuất sau rặng tre đầu làng.
Cuối năm, cậu Út trả nốt tám chục tr:iệu cuối. Bà Mai nhắn cho tôi một tin ngắn: “Mẹ đã nhận đủ. Mẹ đã trả hết bà Tư. Cảm ơn con.” Tôi đọc, không trả lời. Một lúc sau tôi nhắn lại đúng một chữ: “Dạ.”
Tối hôm ấy, tôi về quê ăn cơm. Mẹ gắp cho tôi một miếng cá kho, ba rót thêm nước vào chén. Ngoài sân, mấy con gà đã lên chuồng, ánh đèn vàng hắt xuống nền đất đã dọn sạch.
Tôi ăn hết chén cơm, thấy lòng nhẹ đi, không phải vì mọi chuyện đã được tha thứ. Mà vì từ hôm đó, tôi đã không còn phải cúi đầu trước bất kỳ ai, nhất là trước nỗi sợ của chính mình.
Hóa ra có những cánh cửa, người ta chỉ cần được phép bước ra là đủ.
-HẾT-