Không phải vì tôi lấy được chồng giàu, cũng không phải vì cuộc sống quá dư dả, mà vì tôi có một người mẹ chồng… chịu lên thành phố chăm cháu suốt nhiều năm trời.
Nghe qua, ai cũng xuýt xoa.
“Thế là sướng rồi còn gì nữa, đỡ được bao nhiêu tiền thuê giúp việc!”
Tôi cũng từng nghĩ như vậy.
Cho đến một ngày… tôi phát hiện ra một sự thật mà đến tận bây giờ, mỗi lần nhớ lại, tôi vẫn không biết mình nên giận, nên thương, hay nên tự trách chính bản thân mình.
Tôi lấy chồng năm 27 tuổi. Chồng tôi là con trai một, nhà ở quê, bố mất sớm, chỉ còn mẹ—bà năm đó đã ngoài 55.
Ngay từ ngày đầu về làm dâu, tôi đã biết mình sẽ phải gánh nhiều trách nhiệm hơn người khác.
Nhưng tôi không ngại.
Tôi sinh con trai đầu lòng sau một năm kết hôn. Khi tôi còn đang loay hoay giữa việc đi làm, chăm con và việc nhà, mẹ chồng chủ động gọi điện lên.
“Để mẹ lên chăm cháu cho. Con còn phải đi làm, không kham nổi đâu.”
Tôi nghe mà mừng rơi nước mắt.
Bà lên thật.
Một người phụ nữ 61 tuổi, từ quê lên thành phố, bỏ lại mảnh vườn, bỏ lại những thói quen cũ, để sống trong một căn hộ chật hẹp, xa lạ.
Những ngày đầu, tôi biết ơn bà vô cùng.
Bà dậy sớm, nấu ăn, giặt giũ, chăm cháu từng li từng tí. Con tôi quấn bà hơn cả mẹ.
Nhưng rồi, một buổi tối, khi tôi vừa nhận lương tháng đầu tiên sau khi đi làm lại, bà gọi tôi vào phòng.
Giọng bà thẳng thắn, không vòng vo:
“Từ tháng này, mỗi tháng con đưa mẹ 10 triệu.”
Tôi sững người.
“Mẹ… 10 triệu là…”
“Tiền công mẹ trông cháu, tiền ăn uống, sinh hoạt. Con thuê giúp việc ngoài còn đắt hơn.”
Tôi im lặng.
Không phải vì tôi không hiểu, mà vì tôi không nghĩ bà sẽ nói thẳng ra như vậy.
Chồng tôi lúc đó đứng bên cạnh, chỉ nói một câu:
“Thì coi như mình thuê người ngoài thôi em. Mẹ cũng vất vả mà.”
Tôi gật đầu.
Tự thuyết phục mình rằng điều đó là hợp lý.
Dù trong lòng, có một cái gì đó… không thật sự thoải mái.
Những tháng sau đó, tôi đều đặn đưa bà 10 triệu.
Không thiếu một đồng.
Dù có tháng công việc khó khăn, dù có lúc tôi phải thắt lưng buộc bụng, tôi vẫn không dám chậm trễ.
Bởi vì mỗi lần gần đến ngày nhận tiền, bà sẽ nhắc.
Không phải kiểu gợi ý nhẹ nhàng.
Mà là dứt khoát.
“Tháng này con chuẩn bị tiền chưa?”
Có lần tôi nói:
“Tháng này con hơi kẹt, mẹ cho con khất vài hôm được không ạ?”
Bà không nói gì.
Chỉ thở dài.
Cái thở dài đó khiến tôi cảm thấy mình như một người con dâu vô trách nhiệm.
Thế là tôi lại chạy vạy, vay mượn, để đưa đủ tiền cho bà.
Chồng tôi thì sao?
Anh không phản đối mẹ.
Cũng không thực sự đứng về phía tôi.
Anh chỉ nói:
“Thôi cố gắng đi em. Mẹ già rồi, cũng cần có tiền.”
Câu nói đó, lặp đi lặp lại suốt 6 năm.
Sáu năm.
Một con số đủ dài để biến một thói quen thành điều hiển nhiên.
Con tôi lớn dần.
Từ một đứa bé cần bế bồng, nó bắt đầu đi học, tự ăn, tự chơi.
Nhưng tiền tôi đưa cho mẹ chồng… không hề giảm.
Thậm chí, có lần bà còn nói:
“Giờ cháu lớn, ăn uống tốn kém hơn, con tính tăng thêm chút đi.”
Tôi không tăng.
Nhưng tôi cũng không dám giảm.
Cuộc sống của tôi xoay quanh việc kiếm tiền—để đưa cho mẹ chồng, để lo cho gia đình, để không bị coi là “không biết điều”.
Có những đêm, tôi nằm nghĩ, tự hỏi:
Mình đang làm đúng… hay đang bị cuốn vào một điều gì đó sai sai?
Nhưng rồi sáng hôm sau, mọi thứ lại tiếp diễn.
Năm thứ sáu, mẹ chồng tôi bất ngờ thông báo:
“Mẹ về quê.”
Tôi ngạc nhiên.
“Dạ? Sao mẹ không ở lại nữa?”
“Ở trên này lâu rồi, nhớ nhà. Với lại cháu lớn rồi, không cần mẹ nữa.”
Câu nói đó, đáng lẽ phải khiến tôi nhẹ nhõm.
Nhưng không hiểu sao, tôi lại thấy trống rỗng.
Ngày bà về, tôi đưa bà ra xe.
Trong lòng có chút… áy náy.
Dù sao, suốt 6 năm, bà cũng đã giúp tôi rất nhiều.
Tôi nghĩ vậy.
Cho đến khi tôi bắt đầu dọn lại căn phòng của bà.
Phòng bà không lớn.
Chỉ là một căn phòng nhỏ, đủ để một chiếc giường, một cái tủ và vài vật dụng cá nhân.
Tôi mở tủ ra, định dọn dẹp lại.
Ban đầu, không có gì đặc biệt.
Quần áo cũ, vài túi nilon, mấy hộp thuốc.
Nhưng khi tôi kéo ngăn dưới cùng ra…
Tôi chết lặng.
Bên trong là… tiền.
Rất nhiều tiền.
Không phải vài triệu.
Mà là từng xấp, từng xấp, được buộc lại cẩn thận.
Tôi run tay.
Lấy từng xấp ra đếm.
Mười triệu.
Hai mươi triệu.
Năm mươi triệu.
Càng đếm, tim tôi càng đập mạnh.
Tổng cộng… hơn bảy trăm triệu.
Bảy trăm triệu.
Tôi ngồi bệt xuống sàn.
Đầu óc trống rỗng.
Suốt 6 năm qua… số tiền tôi đưa cho bà mỗi tháng, bà không tiêu.
Không gửi về quê.
Không dùng cho sinh hoạt.
Mà… cất ở đây.
Ngay trong căn phòng này.
Ngay trong căn nhà mà tôi ngày nào cũng sống.
Tôi không biết mình nên nghĩ gì.
Nên cảm thấy bị lừa dối… hay nên cảm thấy biết ơn?
Tối hôm đó, tôi nói với chồng.
Anh cũng sững sờ.
“Có khi… mẹ tiết kiệm thôi mà em.”
“Tiết kiệm đến mức giấu mình như vậy?” tôi hỏi.
Anh im lặng.
Lần đầu tiên, anh không bênh mẹ.
Tôi gọi điện về quê.
Giọng bà vẫn bình thản như mọi ngày.
“Mẹ à… con dọn phòng, thấy tiền…”
Bà không ngạc nhiên.
“Ừ. Tiền đó của mẹ.”
“Nhưng… đó là tiền con đưa…”
“Thì mẹ giữ. Sau này còn lo việc khác.”
Tôi không kìm được nữa.
“Mẹ giữ… mà không nói với con một câu nào?”
Bà cười.
“Con cần biết để làm gì?”
Câu hỏi đó… như một nhát dao.
Tôi nghẹn lại.
“Mẹ có biết… có những tháng con phải vay tiền để đưa đủ cho mẹ không?”
Bà im lặng một lúc.
Rồi nói:
“Đó là việc của con. Mẹ đâu ép.”
Tôi bật cười.
Một nụ cười mà chính tôi cũng không nhận ra.
Không ép?
Mỗi tháng nhắc đúng ngày.
Không đưa thì thở dài.
Đó không phải là ép?
Sau cuộc gọi đó, tôi ngồi rất lâu.
Nhìn những xấp tiền trước mặt.
Tôi nhớ lại từng tháng, từng lần mình chắt chiu, từng lần mình lo lắng, từng lần mình tự trách bản thân vì nghĩ mình chưa đủ tốt.
Hóa ra…
Tất cả chỉ là một vòng lặp mà tôi tự trói mình vào.
Không ai thực sự ép tôi.
Nhưng cũng không ai thực sự nghĩ cho tôi.
Câu chuyện này, tôi kể ra, có người nói tôi vô ơn.
“Bà chăm cháu cho 6 năm, lấy tiền là đúng.”
Có người lại bảo:
“Bà tính toán quá đáng.”
Còn tôi?
Tôi không biết nên đứng về phía nào.
Nếu nói bà sai… thì bà cũng đã dành 6 năm tuổi già để chăm cháu.
Nếu nói bà đúng… thì cách bà làm, lại khiến tôi thấy mình như một người ngoài.
Điều khiến tôi đau nhất… không phải là số tiền.
Mà là sự im lặng.
Sự im lặng kéo dài suốt 6 năm.
Không chia sẻ.
Không giải thích.
Không một lần hỏi tôi có khó khăn không.
Tôi không lấy số tiền đó.
Tôi giữ nguyên.
Đóng lại tủ.
Như cách bà đã làm suốt 6 năm.
Chồng tôi hỏi:
“Em định làm gì?”
Tôi trả lời:
“Em chưa biết.”
Và thật sự… đến tận bây giờ, tôi vẫn chưa biết.
Chỉ biết rằng, sau ngày hôm đó, tôi không còn nhìn cuộc hôn nhân của mình như trước nữa.
Không còn nhìn mẹ chồng như trước nữa.
Và cũng không còn nhìn chính mình… như trước nữa.
Có những thứ, khi chưa biết thì thấy bình thường.
Nhưng khi đã biết rồi… thì không thể quay lại như cũ được nữa.
Và có lẽ, điều khiến người ta tranh cãi nhất… không phải là ai đúng, ai sai.
Mà là:
Nếu bạn là tôi…
Bạn sẽ làm gì?