Thị trường hàng không toàn cầu đang đứng trước một đợt biến động giá lớn nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các chi phí đầu vào đồng loạt tăng phi mã. Những kế hoạch du lịch và công tác từ quý II/2026 của hành khách chắc chắn sẽ phải điều chỉnh lại khi các lệnh phụ thu bắt đầu được áp dụng rộng rãi.
Tình trạng xung đột kéo dài tại các khu vực trọng điểm về năng lượng đã tạo ra một hiệu ứng domino, đẩy giá nhiên liệu lên mức kỷ lục và buộc các hãng bay phải tìm cách tự cứu mình. Không chỉ các chuyến bay quốc tế dài ngày, ngay cả các chặng bay nội địa vốn đang ổn định cũng đang đứng trước áp lực phải thay đổi cấu trúc giá để bù đắp những khoản lỗ vận hành ngày càng lớn.
Làn sóng phụ phí nhiên liệu càn quét mạng lưới bay quốc tế
Theo Báo VnExpress, làn sóng tăng giá này bắt đầu bùng phát mạnh mẽ khi các “ông lớn” trong ngành hàng không khu vực lần lượt công bố biểu phí mới. Hãng hàng không Cathay Pacific của Hong Kong đã phát đi thông báo sẽ tăng phụ phí nhiên liệu thêm 34% trên tất cả các tuyến bay kể từ ngày 1/4 tới đây. Đáng chú ý, hãng này sẽ thực hiện rà soát giá hai tuần một lần để bám sát diễn biến thị trường dầu mỏ.
Cụ thể, mức phụ phí mới sẽ được áp dụng linh hoạt theo độ dài chặng bay: 50 USD cho chặng ngắn, 93 USD cho chặng trung bình và lên tới 200 USD cho các chặng bay dài. Đây là một con số không hề nhỏ đối với tổng giá thành một tấm vé máy bay. Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Singapore Airlines (SIA) và công ty con Scoot khi đại diện hãng xác nhận đã điều chỉnh tăng giá vé trên toàn mạng bay để đối phó với chi phí xăng dầu leo thang.
So sánh giá
Tại khu vực Đông Nam Á, các hãng bay khác cũng không thể đứng ngoài cuộc đua tăng giá. Thai Airways dự kiến mức tăng dao động từ 10% đến 15%, trong khi Cebu Pacific của Philippines đưa ra mức điều chỉnh gây sốc từ 20-26% cho các hành trình kéo dài đến tháng 5. AirAsia X của Malaysia cũng đã phải áp dụng các mức điều chỉnh tạm thời để duy trì hoạt động trong bối cảnh lợi nhuận bị bào mòn bởi giá dầu Jet A1.
Khi “nhiên liệu” trở thành nỗi ám ảnh của bài toán vận hành
Nguyên nhân cốt lõi của đợt tăng giá này nằm ở giá nhiên liệu bay trung bình toàn cầu đã tăng gần gấp đôi kể từ khi xung đột bùng phát. Theo số liệu từ Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), giá dầu đã chạm mốc 197 USD/thùng vào cuối tháng 3. Việc chi phí nhiên liệu chiếm tới 25-30% chi phí vận hành đã biến những biến động này thành một cuộc khủng hoảng thực sự đối với các hãng hàng không.
Tại Việt Nam, áp lực này thậm chí còn nặng nề hơn khi giá nhiên liệu Jet A1 có thời điểm đã vượt ngưỡng 230 USD/thùng. “Nếu giá nhiên liệu tăng lên khoảng 200 USD/thùng, chi phí khai thác của hãng có thể tăng gấp đôi. Khi đó hãng càng bay càng lỗ” – Ông Nguyễn Quang Trung, Phó tổng giám đốc Vietnam Airlines, chia sẻ thẳng thắn tại cuộc họp với Cục Hàng không. Điều này cho thấy sự mong manh của ngành hàng không trước các biến cố địa chính trị.
Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng nhiều hãng bay châu Á dễ bị tổn thương hơn so với các đối tác châu Âu hay Mỹ do các chương trình phòng ngừa rủi ro giá dầu (hedging) yếu hơn. Khi giá dầu tăng quá nhanh, những vé máy bay đã bán ra từ trước với giá thấp trở thành “gánh nặng” tài chính, vì chi phí thực tế để thực hiện chuyến bay đó hiện đã cao hơn nhiều so với doanh thu thu về từ hành khách.
Giá vé máy bay tại Việt Nam: Áp lực từ cả hai phía
Hoạt động vận tải hàng không chịu tác động mạnh do chiến sự tại Trung Đông. Ảnh minh họa.
Thị trường hàng không Việt Nam đang chịu “gọng kìm” từ cả các đường bay quốc tế lẫn nội địa. Theo ghi nhận, giá vé máy bay giữa Việt Nam và quốc tế đã tăng trên 15% trong tháng 3/2026 so với cùng kỳ năm ngoái (Theo Báo Nhà báo & Công luận). Đặc biệt, các nhóm đường bay đi Châu Âu, Úc và Mỹ ghi nhận mức tăng trưởng giá mạnh nhất do các hãng phải thay đổi lộ trình để tránh các khu vực xung đột.
Đối với vận chuyển nội địa, dù trước đó giá vé khá ổn định nhưng sang giai đoạn tháng 3, giá vé bình quân đã tăng từ 15-23%, trung bình ở mức 20%. Trước áp lực này, Cục Hàng không Việt Nam đã đề xuất Bộ Giao thông Vận tải áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu đối với vé nội địa hạng phổ thông từ ngày 1/4 đến hết tháng 6/2026. Nếu đề xuất này được thông qua, người dân sẽ phải chi trả thêm một khoản không nhỏ cho mỗi lần di chuyển bằng đường hàng không.
Mức phụ thu dự kiến dao động từ 297.000 đến 680.000 đồng/vé tùy chặng. Điều này đẩy giá vé tối đa chặng Hà Nội – TP.HCM có thể lên tới gần 4 triệu đồng và chặng Hà Nội – Phú Quốc có thể chạm ngưỡng 4,68 triệu đồng. Hệ quả tất yếu là các hãng bay trong nước đang phải lên kế hoạch cắt giảm tần suất các đường bay ngách để tập trung nguồn lực vào các trục chính, nhằm tối ưu hóa hệ số sử dụng ghế và tiết kiệm nhiên liệu.
Hệ lụy đến ngành du lịch và chiến lược ứng phó của lữ hành
Sự tăng vọt của giá vé máy bay ngay lập tức dội “gáo nước lạnh” vào nỗ lực phục hồi của ngành du lịch lữ hành. Nhiều công ty du lịch tại Việt Nam thông báo hầu hết các tour khởi hành từ tháng 4 sẽ phải tăng giá bán lẻ để bù đắp chi phí hàng không. Hiện nay, hơn 60% hãng hàng không quốc tế đã điều chỉnh tăng giá hoặc phụ thu, khiến chi phí vận hành của các đơn vị lữ hành đội lên khoảng 40%.
So sánh giá
Nhiều hãng hàng không quốc tế đã cập nhật thay đổi phụ phí xăng dầu từ giữa tháng 3 đối với các chặng bay đến và đi từ Việt Nam. Chẳng hạn, hãng Eva Air đã điều chỉnh thuế nhiên liệu chặng Việt Nam – Đài Loan khứ hồi tăng từ 84 USD lên 120 USD. Hãng Starlux cũng không kém cạnh khi nâng phụ phí chặng Việt Nam đi Mỹ/EU khứ hồi từ 234 USD lên tới 360 USD. Những con số này đang trực tiếp “bào mòn” túi tiền của khách du lịch.
“Các nút báo động đã được kích hoạt ở khắp nơi” – Bà June Goh, chuyên gia phân tích thị trường tại Sparta Commodities SA, nhận định về tình trạng hiện tại. Sự lo ngại không chỉ dừng lại ở giá vé mà còn ở khả năng tiếp cận nhiên liệu. Một số hãng hàng không giá rẻ tại Đông Nam Á thậm chí đã chuẩn bị kịch bản tạm dừng hoạt động một số tàu bay nếu tình hình cung ứng nhiên liệu trở nên quá khó khăn hoặc giá cả vượt xa ngưỡng chịu đựng của thị trường.
Bảng tổng hợp biến động phụ phí và giá vé máy bay dự kiến (từ 1/4/2026)
| Hãng bay / Chặng bay | Mức điều chỉnh / Phụ phí mới | Ghi chú |
|---|---|---|
| Cathay Pacific | Tăng 34% phụ phí nhiên liệu | Áp dụng từ 1/4/2026 |
| Eva Air (VN – Đài Loan) | 120 USD (Khứ hồi) | Tăng từ mức 84 USD |
| Starlux (VN – Mỹ/EU) | 360 USD (Khứ hồi) | Tăng từ mức 234 USD |
| Vé nội địa VN (Dự kiến) | 297.000 – 680.000 VNĐ/vé | Mức phụ thu nhiên liệu đề xuất |
| Thai Airways / Cebu Pacific | Tăng 10% – 26% giá vé | Tùy hành trình và thời điểm |
Nguồn: Tổng hợp từ VnExpress và Nhà báo & Công luận
Trong bối cảnh chi phí hàng không biến động mạnh, hành khách được khuyến nghị nên chốt vé sớm đối với các hành trình đã có kế hoạch để tránh các đợt điều chỉnh phụ phí diễn ra hai tuần một lần của các hãng. Đồng thời, việc theo dõi sát sao các thông báo từ Cục Hàng không về mức trần giá vé nội địa sau ngày 1/4 sẽ giúp người tiêu dùng chủ động hơn trong việc cân đối ngân sách cá nhân cho các hoạt động di chuyển trong quý II này.