Trong tháng ở cữ, chỉ vì một bát canh móng giò, mẹ tôi đã tát vợ tôi hai cái ngay trước mặt tôi.
Tôi đứng giữa hai người, chỉ nói một câu: “Bà ấy là mẹ em, em nhịn bà ấy một chút đi.” Rồi tôi trơ mắt nhìn ánh sáng trong mắt vợ mình tắt dần từng chút một.
Ngày hết cữ, vợ tôi bế con về nhà ngoại, nói muốn ra ngoài hít thở một thời gian.
Tôi cứ tưởng cô ấy chỉ ở vài ngày.
Nào ngờ lần đi ấy kéo dài ba tháng, nửa năm, rồi hai năm.
Mãi đến năm thứ hai sau khi ly hôn, mẹ tôi đột nhiên nói muốn đi thăm cháu gái. Không ngờ mẹ vợ cũ lại đồng ý.
Nhưng khi chúng tôi đẩy cánh cửa căn phòng đã đóng chặt suốt hai năm ấy ra, mẹ tôi vừa thò đầu nhìn vào đã đứng chết lặng ngay trước cửa, không thốt nổi một lời.
Bát canh móng giò đó được hầm vào ngày thứ chín sau khi con gái tôi chào đời.
Một năm trước, tôi là trưởng phòng kinh doanh của một showroom ô tô 4S.
Vợ tôi, Lâm Tiểu Uyển, làm giáo viên mầm non ở một trường mẫu giáo phía nam thành phố, mỗi tháng nhận về ba nghìn hai tệ.
Mẹ tôi, Trần Quế Phương, là công nhân nhà máy dệt đã nghỉ hưu. Cả đời bà là người hiếu thắng.
Bố tôi mất sớm, bà một mình nuôi tôi lớn. Bà đã chịu bao nhiêu khổ, tôi đều biết.
Vì vậy, mẹ nói gì, tôi thường không cãi.
Khi Tiểu Uyển mang thai tháng thứ bảy, mẹ tôi từ quê chuyển lên, nói muốn chăm cô ấy ở cữ.
Tiểu Uyển hơi không muốn, nhưng không nói ra.
Tôi cũng nghĩ có mẹ ruột giúp đỡ thì vẫn tốt hơn thuê bảo mẫu sau sinh.
Khi ấy tôi không biết rằng, quyết định này đã hủy hoại hai người mà tôi quan tâm nhất.
Chiều hôm đó, từ sáng sớm mẹ tôi đã ra chợ mua hai cái móng giò.
Bà hầm trong bếp suốt ba tiếng, nói canh móng giò lợi sữa, sản phụ bắt buộc phải uống.
Tiểu Uyển vừa cho con bú xong, đang tựa vào đầu giường nghỉ.
Mẹ tôi bưng một tô lớn canh trắng đục vào, đặt thẳng lên tủ đầu giường.
“Uống lúc còn nóng. Uống xong mẹ múc tiếp cho.”
Tiểu Uyển nhìn lớp mỡ dày nổi trên mặt bát, rồi lắc đầu.
“Mẹ, bác sĩ nói mấy ngày đầu không nên uống canh quá nhiều dầu mỡ, dễ bị tắc sữa.”
Lông mày mẹ tôi lập tức dựng lên.
“Bác sĩ với chả bác sĩ gì? Hồi mẹ sinh chồng con, ngày nào cũng uống canh móng giò ba bữa, sữa nhiều đến mức uống không hết.”
“Mẹ, bây giờ khác ngày xưa rồi…”
Câu nói còn chưa dứt, mẹ tôi đã giơ tay tát cô ấy một cái.
Âm thanh giòn tan vang lên trong căn phòng ngủ chỉ hơn mười mét vuông.
Tiểu Uyển bị tát đến ngây người.
Cô ấy ôm má trái, mắt mở lớn, thở không ra hơi.
Tôi từ ban công lao vào và nhìn thấy cảnh đó.
Ngực mẹ tôi phập phồng. Bà vung tay tát thêm một cái nữa.
“Mẹ vất vả hầm canh suốt ba tiếng, nó bảo không uống là không uống à? Nó tưởng nó là ai?”
Mặt Tiểu Uyển nhanh chóng sưng lên.
Cô ấy không gào khóc, chỉ lặng lẽ rơi nước mắt.
Từng giọt rơi xuống chiếc khăn bọc đứa bé trong lòng cô ấy.
Trong cũi, con gái bị giật mình tỉnh giấc, òa lên khóc.
Tôi đứng ở giữa, há miệng mấy lần.
Một bên là người mẹ sinh tôi nuôi tôi, một bên là người vợ vừa sinh con cho tôi.
Cuối cùng tôi chỉ nghẹn ra một câu: “Tiểu Uyển, bà ấy là mẹ em, em nhịn bà ấy một chút đi…”
Tiểu Uyển nghe thấy câu đó thì ngẩng đầu nhìn tôi.
Ánh mắt ấy, tôi nhớ suốt hai năm.
Không phải giận dữ, không phải oán hận.
Giống như một ngọn đèn bị ai đó tắt công tắc.
Cô ấy không nói thêm câu nào.
Cúi đầu xuống, cô ấy bưng bát canh móng giò lên, từng ngụm từng ngụm đổ vào miệng.
Nước canh béo ngậy tràn xuống khóe môi. Cô ấy dùng mu bàn tay lau đi rồi tiếp tục uống.
Mẹ tôi hừ lạnh một tiếng, quay người đi ra ngoài.
Tôi nghe thấy bà đứng ngoài phòng khách gọi điện khoe với bà Triệu hàng xóm: “Con dâu nhà tôi đúng là thiếu người dạy. Nói vài câu là ngoan ngay.”
“Đám trẻ bây giờ đúng là làm màu.”
Tiểu Uyển uống hết ngụm canh cuối cùng, đặt bát xuống, bế con gái lên rồi bắt đầu khẽ hát ru.
Tôi đứng ở cửa, muốn nói gì đó.
Nhưng cuối cùng chẳng nói được gì.
Đêm đó, Tiểu Uyển bị tắc sữa.
Ngực căng cứng, đau đến mức cả đêm lăn qua lộn lại.
Mẹ tôi nói: “Nhịn chút là khỏi, làm gì mà yếu đuối thế.”
Hai mươi ngày sau đó, Tiểu Uyển như biến thành một người khác.
Trước đây cô ấy rất thích cười, nói rất nhiều. Mỗi khi nhìn thấy con gái, cô ấy lại líu ríu nói chuyện không ngừng.
Bây giờ cô ấy không nói nữa.
Ba việc ấy lặp đi lặp lại. Máy móc như một con rối lên dây cót.
Mẹ tôi bắt cô ấy uống gì, cô ấy uống nấy.
Bảo cô ấy bế con thế nào, cô ấy bế thế ấy.
Không phản bác, không nói thừa một chữ.
“Thấy chưa, phải dạy dỗ thì mới nên người. Trước đây chiều nó quá rồi.”
Chê Tiểu Uyển ít sữa: “Có phải sau lưng mẹ con không chịu ăn uống tử tế không?”
Chê Tiểu Uyển hồi phục chậm: “Con dâu nhà lão Triệu bên cạnh đẻ xong ngày thứ ba đã xuống giường làm việc rồi.”
Chê cách Tiểu Uyển chăm con không đúng: “Con bế kiểu gì vậy? Để đầu con bé hướng ra ngoài, đợi gió thổi vào mặt nó à?”
Tiểu Uyển nghe hết, chưa từng đáp lại.
Tôi cứ tưởng mọi chuyện đã qua.
Tôi tưởng mẹ tôi đã thắng một trận trong cuộc chiến mẹ chồng nàng dâu, sau này cả nhà sẽ yên ổn.
Ngày đầy tháng, mẹ vợ tôi, Triệu Thục Hoa, đến.
Lúc bà bước vào cửa, tôi để ý thấy mắt bà rất đỏ.
“Tiểu Uyển muốn về nhà ở vài ngày.” Triệu Thục Hoa nói.
“Ở vài ngày thì cứ ở thôi.” Tôi không nghĩ nhiều.
Tiểu Uyển đã thu dọn đồ của cô ấy và con xong.
Không nhiều, một vali và một túi đồ mẹ và bé.
Mẹ tôi ở phía sau gọi với theo: “Về sớm đấy, trẻ con không thể cứ chạy ra ngoài mãi được.”
Tiểu Uyển không quay đầu.
Cô ấy bế con gái đi đến cửa, dừng lại một chút.
Giọng rất nhẹ, giống như nói cho chính mình nghe.
Triệu Thục Hoa đỡ cô ấy lên xe, cài dây an toàn giúp cô ấy.
Trước khi đi, Triệu Thục Hoa nhìn tôi một cái.
Chiếc xe rời đi. Mẹ tôi ở bên cạnh lẩm bẩm: “Đi thì cứ đi, còn sợ nó không quay về chắc?”
Tôi cũng nghĩ chỉ là ở vài ngày.
Ba mươi ngày ở cữ cũng đã qua rồi. Chuyện hai cái tát rồi sẽ qua thôi.
Đúng không?Tuần đầu tiên, Tiểu Uyển vẫn nghe điện thoại của tôi.
Tôi hỏi khi nào cô ấy về, cô ấy nói ở thêm vài ngày.
Tôi hỏi con thế nào, cô ấy nói vẫn ổn.
Giọng đều đều, không nghe ra vui buồn.
Đến tuần thứ hai, điện thoại bắt đầu không gọi được.
Gọi qua, hoặc không ai nghe, hoặc là Triệu Thục Hoa nghe máy.
“Tiểu Uyển đang ngủ, đừng làm phiền nó.”
“Tiểu Uyển đưa con ra ngoài đi dạo rồi, lát nữa gọi lại.”
Lý do mỗi lần đều khác, nhưng tôi vẫn không gặp được người.
Tuần thứ ba, mẹ tôi không ngồi yên nổi nữa.
“Thế này là sao? Giữ cháu gái tao ở nhà nó không thả?”
“Con bé đó họ Trần, là cháu nhà họ Trần chúng ta!”
Bà giục tôi đi đón người.
Tôi đi.
Lần đầu tiên, Triệu Thục Hoa mở cửa.
“Tiểu Uyển đưa con đi bệnh viện khám rồi.”
Tôi nói tôi đợi.
Đợi hai tiếng vẫn không thấy ai.
Lần thứ hai, Triệu Thục Hoa để tôi đứng ngoài cửa, bế con ra cho tôi nhìn vài phút.
Con bé mập lên một vòng, má hồng hào, mặc một bộ liền thân màu vàng nhạt.
Tôi đưa tay muốn bế, Triệu Thục Hoa nói con vừa ngủ, đừng làm con giật mình.
Tôi hỏi có thể vào nhà ngồi một lát không.
“Nhà đang bừa, không tiện.”
Lần thứ ba, tôi trực tiếp đẩy cửa định vào.
Triệu Thục Hoa chặn tôi lại, cả người chắn ngang trước cửa.
Bà không la không hét, chỉ chặn tôi như vậy, nhưng tay bà run.
“Trần Vệ Minh, con đừng vào.”
“Vì sao?”
“Tiểu Uyển… nó cần nghỉ ngơi.”
Tôi nhìn qua vai bà vào trong.
Rèm cửa phòng ngủ tầng hai kéo kín mít.
Triệu Thục Hoa đóng cửa lại.
Tôi đứng ngoài cửa, lần đầu tiên trong lòng thấy bất an.
Trên đường về, đi ngang cổng khu, tôi gặp bà Lưu hàng xóm nhà Tiểu Uyển.
Bà ấy nhìn thấy tôi thì bước chân khựng lại.
“Vệ Minh à… cháu đến thăm con à?”
“Vâng. Bà Lưu, gần đây bà có gặp Tiểu Uyển không? Cô ấy thế nào?”
Bà Lưu thở dài.
Bà ấy há miệng, rồi lại lắc đầu.
“Cháu về đi. Tự nghĩ cho kỹ.”
Nói xong, bà ấy đi luôn.
Ánh mắt ấy có đồng cảm, thương hại, và một thứ gì đó tôi không gọi tên được.
Giống như đang nhìn một người đã làm sai nhưng vẫn không tự biết.
Chương 5
Về đến nhà, mẹ tôi ngồi đợi trong phòng khách.
“Người đâu? Đón về chưa?”
“Chưa.”
Mẹ tôi đập bàn: “Mẹ biết ngay là nhà đó không tốt lành gì mà!”
“Muốn chiếm đứa bé làm của riêng, rồi đòi tiền cấp dưỡng của con à? Mơ đi!”
Bà cầm điện thoại lên, bắt đầu gọi từng người một.
Trước tiên gọi cho cô cả.
“Quế Anh à, con dâu thằng cháu bà cướp đứa bé đi rồi, không cho nhà tôi gặp mặt…”
Rồi gọi cho thím hai.
“Bà nói xem, như vậy là chuyện gì? Tôi chăm nó ở cữ, thức khuya dậy sớm, nó một câu cảm ơn cũng không có…”
Sau đó là chú ba, dì tư, chị dâu họ ở quê, cả một người chị họ xa bên phía bố tôi.
Mỗi người đều nghe cùng một phiên bản câu chuyện: Lâm Tiểu Uyển không biết điều, bất hiếu, lười biếng, chỉ chăm chăm đòi tiền.
Điện thoại của họ hàng gọi tới như đã hẹn sẵn, hết cuộc này đến cuộc khác.
Cô cả nói: “Phụ nữ không thể chiều quá, con phải cứng lên!”
Thím hai nói: “Bây giờ đã thế này, sau này còn ra sao?”
Chú ba nói: “Tìm luật sư đi, trước tiên phải giành lại đứa bé.”
Mẹ tôi nghe xong thì mắt sáng lên.
“Đúng! Tìm luật sư!”
Dưới sự thúc ép của mẹ, tôi tìm một luật sư chuyên xử lý án gia đình.
Luật sư họ Ngô, hơn bốn mươi tuổi. Anh ta hỏi tôi vài câu.
“Đứa bé bao nhiêu tháng?”
“Hơn một tháng.”
“Tuổi này, tòa gần như sẽ giao cho mẹ.”
“Trừ khi anh chứng minh được người mẹ không phù hợp để nuôi con.”
Mẹ tôi ở bên cạnh chen vào: “Nó có bệnh! Đầu óc nó không bình thường!”
Luật sư Ngô nhìn bà một cái, không tiếp lời.
Cuối cùng luật sư soạn một bức thư yêu cầu bên kia phối hợp cho thăm con, nếu không sẽ khởi kiện ra tòa.
Ba ngày sau khi thư được gửi đi, Triệu Thục Hoa gọi điện cho tôi.
Trong điện thoại im lặng rất lâu.
Lâu đến mức tôi tưởng đường dây đã ngắt.
“Trần Vệ Minh.”
“Mẹ.”
“Con sẽ hối hận.”
Nói xong bà cúp máy.
Đêm đó, tôi trằn trọc không ngủ được.
Giọng của Triệu Thục Hoa quá bình tĩnh.
Không phải lời tức giận, cũng không phải đe dọa.
Giống như đang nói về một sự thật đã xảy ra rồi.
Chương 6
Một chiều thứ Hai sau nửa năm, tôi nhận được giấy triệu tập của tòa án.
Lâm Tiểu Uyển khởi kiện ly hôn.
Điều kiện thỏa thuận viết rất rõ ràng:
Con giao cho bên nữ.
Bên nam mỗi tháng trả hai nghìn tệ tiền cấp dưỡng.
Không yêu cầu bên kia thực hiện quyền thăm nom.
Dòng cuối cùng, tôi đọc đi đọc lại ba lần.
Không yêu cầu quyền thăm nom.
Cô ấy thật sự không cho tôi gặp con.
Tôi đưa giấy triệu tập cho mẹ xem, bà tức đến mức ném chăn xuống sàn.
“Quả nhiên! Nó đúng là vì tiền mà đến!”
“Nhất định phải giành lại đứa bé, một xu cũng không được đưa!”
Ngày ra tòa, tôi mặc vest, đến sớm nửa tiếng.
Trên ghế dài ngoài hành lang, tôi nhìn thấy Lâm Tiểu Uyển.
Suýt nữa tôi không nhận ra cô ấy.
Nửa năm không gặp, cô ấy gầy đến chỉ còn da bọc xương.
Chiếc hoodie màu xám rộng thùng thình treo trên người, như khoác lên một cái móc áo.
Tóc cắt rất ngắn, lởm chởm, ép sát đầu.
Hai tay cô ấy liên tục xoắn vạt áo, các khớp ngón tay gồ rõ.
“Tiểu Uyển.”
Tôi bước tới gọi cô ấy.
Nghe thấy giọng tôi, cả người cô ấy co rúm lại.
Giống như bị bỏng.
Cô ấy ngẩng đầu nhìn tôi một cái, rồi lập tức cúi xuống.
Đôi mắt ấy khiến tim tôi thắt lại.
Không còn là đôi mắt hay cười trong ký ức của tôi.
Trống rỗng, không có tiêu điểm, như hai cái giếng cạn.
“Em… vẫn ổn chứ?”
Cô ấy không trả lời.
Lúc này một nữ luật sư bước tới, che chắn cho Tiểu Uyển đứng dậy, chắn giữa chúng tôi.
“Anh Trần, xin giữ khoảng cách.”
Giọng lịch sự, thái độ kiên quyết.
Tôi lùi lại một bước, nhìn Tiểu Uyển được dìu vào phòng xử.
Cách cô ấy đi rất chậm, bước chân lảo đảo, giống như bất cứ lúc nào cũng có thể ngã.
Phiên tòa bắt đầu.
Thẩm phán hỏi Tiểu Uyển vì sao muốn ly hôn.
Cô ấy luôn cúi đầu, không nói.
Luật sư thay cô ấy phát biểu: “Tình cảm hai bên đã rạn nứt, không thể tiếp tục chung sống.”
Thẩm phán hỏi vì sao không cho bên nam quyền thăm con.
Ngón tay Tiểu Uyển siết chặt lại.
Rất lâu sau.
“Con… cần thời gian.”
Giọng nhỏ đến mức thẩm phán phải yêu cầu cô ấy nhắc lại.
Luật sư đưa lên một xấp tài liệu.
Tôi vươn cổ muốn xem, nhưng không nhìn rõ.
Sau khi thẩm phán xem xong, vẻ mặt trở nên rất nghiêm túc.
Kết quả phán quyết: chấp thuận ly hôn, tạm thời giao con cho bên nữ nuôi dưỡng, bên nam mỗi tháng trả hai nghìn tệ cấp dưỡng.
Quyền thăm nom sẽ xem xét theo tình hình, quyết định sau.
Ra khỏi tòa, Triệu Thục Hoa đứng đợi ngoài cửa.
“Trần Vệ Minh, con ký đi. Như vậy tốt cho tất cả.”
“Con thật sự không thể gặp con sao?”
Triệu Thục Hoa lắc đầu: “Không phải không thể, mà là bây giờ chưa thể.”
“Ý mẹ là sao? Rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì?”
Triệu Thục Hoa nhìn tôi, trong mắt có nước.
“Con thật sự không biết à?”
Tôi sững lại.
Bà không nói thêm, quay người dìu Tiểu Uyển rời đi.
Tôi muốn đuổi theo, mẹ tôi kéo mạnh tôi lại.
“Để nó đi! Diễn vẻ đáng thương làm gì, còn không phải vì tiền sao!”
Tôi hất tay bà ra, nhưng cuối cùng vẫn đứng nguyên tại chỗ.
Đêm đó, tôi ngồi trong phòng khách trống trải, trên tay cầm giấy chứng nhận ly hôn.
Mẹ tôi ở bên cạnh lải nhải: “Nó sớm muộn gì cũng phải quay về cầu xin nhà mình, con tin không?”
Nghe câu đó, dạ dày tôi cuộn lên.
“Mẹ, mẹ im đi.”
Mẹ tôi trợn to mắt: “Con nói gì?”
“Con nói mẹ im đi!” Lần đầu tiên tôi quát bà.
“Mẹ có biết mẹ đã làm gì không?”
“Mẹ làm gì? Mẹ dạy dỗ con dâu thì sao? Hai cái tát chứ có đánh nó tàn phế đâu!”
Tôi nhìn dáng vẻ đúng lý hợp tình của mẹ, đột nhiên thấy buồn nôn.
Một cảm giác buồn nôn thấm ra từ tận kẽ xương.
Chương 7
Những ngày sau ly hôn phẳng lặng như một cốc nước lọc để ba ngày.
Mỗi ngày mùng một hằng tháng, tôi đúng giờ chuyển hai nghìn tệ vào tài khoản của Tiểu Uyển.
Ngoài bản ghi chuyển khoản tự động ấy, giữa tôi và cô ấy không còn bất kỳ liên lạc nào.
Mẹ tôi thỉnh thoảng lại nhắc đến cháu gái.
“Đó là máu mủ nhà họ Trần, không thể để người ngoài nuôi hư được.”
Nhưng mỗi lần gọi điện cho Triệu Thục Hoa, câu trả lời nhận được đều giống nhau.
“Đợi thêm đã.”
Đợi cái gì?
Không ai nói với tôi.
Ba tháng sau, đồng nghiệp lão Lưu giới thiệu cho tôi một cô gái.
Phương Khiết, nhân viên giao dịch ngân hàng, hai mươi bảy tuổi, chưa từng kết hôn.
Mặt tròn, khi cười có má lúm.
Ngày gặp mặt, cô ấy mặc một chiếc váy liền màu vàng nhạt, nói chuyện nhỏ nhẹ.
Mẹ tôi vừa gặp đã hài lòng.
“Cô gái này tốt biết bao, hiểu chuyện, có công việc ổn định, hơn Lâm Tiểu Uyển cả trăm lần.”
Phương Khiết biết tôi từng ly hôn và có một cô con gái, nói rằng cô ấy không để ý.
“Chuyện đã qua thì đừng nghĩ nữa, phải nhìn về phía trước.”
Tôi gật đầu, cầm cốc cà phê uống một ngụm.
Nhưng đêm đó, tôi mơ một giấc mơ.
Tôi mơ thấy Tiểu Uyển ngồi bên giường, ôm con gái, từng ngụm từng ngụm đổ canh móng giò vào miệng.
Nước canh chảy xuống khóe môi, chảy vào khăn bọc con bé.
Tôi giật mình tỉnh dậy.
Mồ hôi lạnh ướt cả người.